Parodontologie



Parodontitis is een vergevorderde ontsteking van uw tandvlees. Het gevaar is dat deze ontsteking het steunweefsel (bijvoorbeeld het bot van de kaak) kan aantasten. De ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën in het tandplak. Het verwijderen van deze bacteriën, zowel boven als onder het tandvlees, is de enige manier om parodontitis te genezen. Het verwijderen van de plak boven het tandvlees zal door de patiënt zelf gedaan moeten worden; de behandeling valt of staat bij een goede mondhygiëne! Met een tandenborstel kan een groot deel van de tandplak weggepoetst worden. Maar de plak tussen de tanden en kiezen in, is moeilijk weg te poetsen. Die tandplak moet verwijderd worden met andere hulpmiddelen zoals ragers of tandenstokers. Wij vertellen u graag uitgebreid welke hulpmiddelen voor uw mond geschikt zijn en leggen uit hoe u deze gebruikt. Tijdens de behandelingsfase blijven we controleren of de u de plak overal goed kunt verwijderen – zodat we zonodig kunnen bijsturen.

Eerste fase

De plak en tandsteen onder het tandvlees zal door de tandarts en/of mondhygiënist verwijderd worden. De tandarts of mondhygiënist doet dit met speciale instrumenten. Dit wordt professionele gebitsreiniging genoemd. Over het algemeen is dit arbeidsintensief werk en vaak plannen we daar vier afspraken voor. De eerste fase van de behandeling is voltooid wanneer er zoveel mogelijk tandplak en tandsteen onder het tandvlees verwijderd is en u zelf in staat bent om uw gebit goed schoon te houden.

Doordat de plak en tandsteen onder het tandvlees door de tandarts en/of mondhygienist wordt weggehaald, verdwijnt de ontstekingsreactie. Het tandvlees komt weer strak tegen de tand aan te liggen. Het verloren gegane steunweefsel zal zich helaas niet of nauwelijks herstellen. Tijdens de genezing kan het tandvlees zich terug gaan trekken en de tandhalzen worden soms (tijdelijk) gevoelig door de behandeling. U moet elke dag de mondhygiëne goed uitvoeren om nieuwe infecties te voorkomen.

De herbeoordeling

Het steunweefsel heeft tijd nodig om na de gebitsreiniging in de eerste fase te herstellen. Over het algemeen zal er drie maanden gewacht worden voordat de patiënt weer onderzocht wordt. Na deze drie maanden worden alle gegevens opnieuw gemeten en genoteerd op een zogenaamde parodontiumstatus.


Zoals al eerder genoemd kan parodontitis door de combinatie van een goede mondhygiëne en gebitsreiniging genezen. Toch kan de tandarts nog plaatsen met ontstekingen vinden, doordat er plak en tandsteen boven en/of onder het tandvlees zit. Als er plak boven het tandvlees zit dan is dit een gevolg van een onvoldoende mondhygiëne. Het vervolg van de behandeling richt zich dan op het verbeteren daarvan. Na enige tijd volgt een nieuwe herbeoordeling. Als er nog tandplak of tandsteen zit, zal dit komen doordat de plak of tandsteen moeilijk te bereiken is. Om deze plaatsen te reinigen, is een chirurgische behandeling noodzakelijk.
Dit wordt een flap-operatie genoemd.

 

Tijdens een flap-operatie, wordt onder plaatselijke verdoving, het tandvlees met een mesje losgemaakt en daarna opzij geschoven zodat de wortels en het kaakbot (geel) zichtbaar worden. Vervolgens kan het ontstoken weefsel worden weggehaald en de wortels goed schoongemaakt worden op de moeilijk bereikbare plaatsen. Zonodig wordt de grillige contour van het bot bijgewerkt, bijv. bij een angulair botdefect. Hierna wordt het tandvlees weer rond de tanden en kiezen vastgehecht. Het tandvlees kan lager teruggehecht worden, waardoor de pocketdiepte gelijk afneemt, of het tandvlees kan zodanig worden teruggeplaatst dat het makkelijker is om de tand of kies schoon te houden, bijv bij furcatie’s. Om het gehechte tandvlees te beschermen, wordt het soms met wondverband bedekt. Wondverband lijkt wel wat op stopverf. Eén tot twee weken na de flap-operatie worden de hechtingen verwijderd en indien noodzakelijk ook het wondverband, hoewel dit meestal veel eerder loslaat.

De eerste dagen na een flap-operatie kan enige pijn en zwelling optreden. Deze pijn is goed met ‘normale’ pijnstillers te bestrijden, zoals paracetamol, naproxen, brufen etc, welke ook zonder recept bij de apotheek te koop zijn. Gebruik geen aspirine, dit geeft verhoogde kans op nabloedingen. Het geopereerde tandvlees dient tijdens de genezing zoveel mogelijk met rust te worden gelaten, zodat u daar één tot twee weken niet kunt poetsen. Op de tanden en kiezen vormt zich dan plak die de genezing kan verhinderen. Daarom schrijft de tandarts een desinfecterend chloorhexidine spoelmiddel of spray voor. In de niet geopereerde gebieden moet natuurlijk zoals altijd gewoon gepoetst worden. Het chloorhexidine spoelmiddel kan tijdelijk de smaak beïnvloeden en een donkere aanslag op de tong en de tanden en kiezen geven. Vanaf het moment dat weer gepoetst kan worden in de geopereerde gebieden, hoeft er niet meer te worden gespoeld. Na de spoelperiode haalt de tandarts of mondhygiënist de aanslag van de tanden en kiezen af en de aanslag op de tong verdwijnt vanzelf.

Binnen de parodontologie bestaan meer chirurgische behandelingen, het is onder bepaalde voorwaarden ook mogelijk om steunweefsel te regenereren. Met andere woorden nieuw wortelcement, ligamentvezels en kaakbot creëren op plaatsen waar dit door parodontitis verloren is gegaan. Dit is natuurlijk een fantastische ontwikkeling, maar helaas niet altijd toepasbaar. De beste resultaten worden bij angulaire botdefecten en bij furcaties (graad II) van de kiezen onder geboekt. De engelse term voor deze techniek is guided tissue regeneration (GTR). Hopelijk zal in de toekomst deze techniek vaker toepasbaar zijn.

De gevolgen van de behandeling

Een grondige parodontale behandeling is de enige wijze, waarmee verlies van tanden en kiezen door parodontitis, voorkomen kan worden. Van middeltjes als Q-10 en homeopathische tandpasta’s is nooit bewezen dat zij enig effect hebben. Een grondige parodontale behandeling kan gevolgen hebben voor het uiterlijk van het tandvlees. Het tandvlees krijgt een gezondere kleur, is minder gezwollen en kan zich langs de wortel terugtrekken.

Links zijn de tanden te zien van iemand die heeft geleden aan ernstige parodontitis. Het parodontium is nu na behandeling gezond en ontstekingsvrij, maar doordat een groot deel van het kaakbot tijdens de parodontitis is verdwenen, heeft de gingiva zich teruggetrokken. De tanden lijken hierdoor ‘langer’, gelukkig is dat vaak niet zichtbaar omdat de lippen de tanden en kiezen voor een (groot) deel bedekken. Als de langere tanden u storen, kan de tandarts een zogenaamde tandvlees-epithese maken. Die bedekt de tanden en kiezen op de plaatsen waar het tandvlees is teruggetrokken. Een tandvlees-epithese is gemaakt van kunststof. Door de tandvlees-epithese uit te nemen kan de tandplak van de tanden worden verwijderd.

Als het tandvlees is teruggetrokken, kunnen de wortels gevoelig worden voor warmte, koude of aanraking. Deze gevoeligheid is meestal tijdelijk en verdwijnt na enkele weken tot maanden. Het niet goed poetsen van de wortels omdat ze gevoelig zijn, maakt het probleem erger. Door de producten van de tandplak op de wortel zal de tand nog gevoeliger worden, met als gevolg dat de wortel minder gepoetst wordt, waardoor er nog meer tandplak zal ontstaan. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken is goed poetsen essentieel. Gelukkig bestaan er lakken, waarmee de wortels ingesmeerd kunnen worden, zodat de gevoeligheid sneller afneemt. U kunt zelf de gevoeligheid verminderen door een tandpasta of gel te gebruiken tegen gevoelige tanden, en door te spoelen met een fluoride spoelmiddel. Ook een verkeerde (te harde) manier van poetsen, kan de wortels gevoeliger maken. Blootliggende wortels en furcaties zijn erg gevoelig voor het ontstaan van cariës. Behalve dat u zelf het gebruik van suiker mindert, kan uw tandarts of mondhygiënist maatregelen nemen om wortelcariës te voorkomen. Op deze site is meer informatie over teruggetrokken tandvlees te vinden.

Nazorg

Als een parodontale behandeling slaagt en het parodontium is ontstekingsvrij, dan is dat een goede basis om de tanden en kiezen de rest van het leven te behouden. Een hele belangrijke voorwaarde daarvoor is dat er niet opnieuw ontstoken pockets ontstaan. Dat kan alleen als elke dag alle tandplak van de tanden en kiezen verwijderd wordt. Een goede mondhygiëne is dus niet alleen tijdens de behandeling belangrijk, maar daarna is dit ook een bepalende factor voor het behoud van het gebit.

Wanneer door de tandarts of mondhygiënist het gebit niet regelmatig wordt schoongemaakt, de mondhygiëne wordt gecontroleerd en bijgestuurd, dan blijkt de situatie na verloop van tijd toch weer te verslechteren en de parodontitis vaak terug te komen. Over het algemeen wordt de nazorg vier keer per jaar uitgevoerd, maar kan afhankelijk van de situatie vaker of minder vaak nodig zijn.

Kosten

De prijs van een parodontologische behandeling kan uiteenlopen. Hoe meer tanden of kiezen diepe pockets hebben, des te duurder de behandeling zal worden. De kosten zullen ook stijgen wanneer chirurgie of regeneratie technieken worden toegepast. De tandartstarieven zijn vastgesteld door de overheid, dit betekent dat de tarieven voor elke tandarts gelijk zijn. Als u op de onderstaande link klikt vind u een overzicht van de tarieven van de tandvleesbehandelingen.

Tarieven Tandartsen